محمد جعفر بن محمد صادق اللاهيجي ( الملّا محمد جعفر اللاهيجي )
105
شرح رسالة المشاعر ملا صدرا ( فارسى )
آقاى همايى بعد از تكميل سطوح به درس خارج فقه و اصول مرحوم فردوس مقام علامه عظيمالقدر حاج ميرزا محمد صادق مدرس اصفهانى معروف به يزدآبادى كه از اعاظم تلاميذ سيد محمد فشاركى و آخوند ملا محمد كاظم خراسانى بودند ، حاضر شده و ساليان متمادى از محضر پرفيض آن جناب استفاده نمودهاند و سطح كفاية الاصول آخوند خراسانى را هم خدمت آقا ميرزا محمد صادق خواندهاند . مرحوم آقا ميرزا محمد صادق بزرگترين مدرس عصر خود بوده و به كثرت تحقيقات و تدقيقات و جودت بيان و عذوبت لسان و سعهء فكر و كثرت اطلاع معروف و مشهورند ، مدتى هم در قم در زمان مرحوم حاج شيخ عبد الكريم تدريس مىنمودند . استاد رسمى آقاى همايى در علوم عقلى و معارف الهى مرحوم حكيم عصر و فيلسوف زمان آقا شيخ محمد خراسانى گنابادى معروف به حكيم - اعلى الله قدره فى النشأتين العقلية و المثالية - شاگرد مرحوم عارف و فيلسوف ربانى جهانگير خان قشقائى - رضى الله عنه و أرضاه - مىباشد كه حدود 16 سال به درسهاى شرح شمسيه و شرح اشارات « منطق و فلسفه » و شرح منظومه هر دو قسمت « منطق و حكمت » الهيات و طبيعيات و قسمتى از منطق شفاى شيخ رئيس ، شواهد ربوبيه و شرح هدايه و اسفار ملا صدرا و شرح فصوص و كليات قانون و تحرير اقليدس آن مرحوم حاضر شدهاند و خود نيز گرمترين حوزههاى تدريس مغنى و مطول و شرح شمسيه و شرح منظومه را داشتهاند . از مقدمهاى كه بر اين كتاب نوشتهاند ، بدون ترديد و شك شناسائى كامل معظمله به فلسفه و عرفان اسلامى ظاهر و هويدا است . آقاى همايى با آن كه در ادبيات در بين معاصران شهرت كامل داشت علوم ادبى در مقابل كمالات و معلومات اساسى ايشان كه از اساتيد مذكور استفاده نمودهاند به منزلهء كمال ثانى است و الحق آن طور كه شايستهء مقام علمى اين مرد بزرگ است ، مورد استفاده واقع نشدند و شايد بعضى از اوائل العقول گمان كنند كه معلومات آقاى همايى همان ادبيات فارسى و عربى است و دست بالا اطلاعاتى از افكار مولانا و ساير